{"id":11365,"date":"2025-04-18T18:10:56","date_gmt":"2025-04-18T18:10:56","guid":{"rendered":"https:\/\/revistatrend.com\/?p=11365"},"modified":"2025-04-18T18:10:56","modified_gmt":"2025-04-18T18:10:56","slug":"shkencetaret-zbulojne-provat-ka-jete-ne-planetin-e-larget","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/2025\/04\/18\/shkencetaret-zbulojne-provat-ka-jete-ne-planetin-e-larget\/","title":{"rendered":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt zbulojn\u00eb provat; ka jet\u00eb n\u00eb planetin e larg\u00ebt!"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb ekip i Kembrixhit q\u00eb studion atmosfer\u00ebn e nj\u00eb planeti t\u00eb quajtur K2-18b ka zbuluar shenja t\u00eb molekulave t\u00eb cilat n\u00eb Tok\u00eb prodhohen vet\u00ebm nga organizma t\u00eb thjesht\u00eb.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb hera e dyt\u00eb, dhe m\u00eb premtuese, kimikatet e lidhura me jet\u00ebn q\u00eb jan\u00eb zbuluar n\u00eb atmosfer\u00ebn e planetit nga teleskopi hap\u00ebsinor James Webb i NASA-s (JWST).<br \/>\nPor ekipi dhe astronom\u00ebt e pavarur theksojn\u00eb se nevojiten m\u00eb shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr t\u00eb konfirmuar k\u00ebto rezultate.<\/p>\n<p>Studiuesi kryesor, Prof Nikku Madhusudhan tha n\u00eb laboratorin e tij n\u00eb Institutin e Astronomis\u00eb t\u00eb Universitetit t\u00eb Kembrixhit se ai shpreson t\u00eb marr\u00eb provat kryesore.<\/p>\n<p>&#8220;Kjo \u00ebsht\u00eb prova m\u00eb e fort\u00eb q\u00eb ka gjasa t\u00eb ket\u00eb jet\u00eb atje. Mund t\u00eb them realisht se ne mund ta konfirmojm\u00eb k\u00ebt\u00eb sinjal brenda nj\u00eb ose dy vjet\u00ebsh.&#8221;<\/p>\n<p>K2-18b \u00ebsht\u00eb dy her\u00eb e gjysm\u00eb m\u00eb i madh se Toka dhe \u00ebsht\u00eb 700 trilion\u00eb milje, ose 124 vite drit\u00eb, larg nesh, nj\u00eb distanc\u00eb shum\u00eb m\u00eb e madhe se sa \u00e7do njeri mund t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>JWST \u00ebsht\u00eb aq i fuqish\u00ebm sa mund t\u00eb analizoj\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen kimike t\u00eb atmosfer\u00ebs s\u00eb planetit nga drita q\u00eb kalon nga Dielli.<\/p>\n<p>Grupi i Kembrixhit ka zbuluar se atmosfera duket p\u00ebrmban n\u00ebnshkrimin kimik t\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00ebr\u00ebs nga dy molekulat q\u00eb lidhen me jet\u00ebn: dimetil sulfid (DMS) dhe dimetil disulfid (DMDS). N\u00eb Tok\u00eb, k\u00ebto gazra prodhohen nga fitoplanktoni detar dhe bakteret.<\/p>\n<p>Prof Madhusudhan tha se ishte i befasuar nga sasia e gazit q\u00eb u zbulua gjat\u00eb nj\u00eb dritareje t\u00eb vetme v\u00ebzhgimi.<\/p>\n<p>&#8220;Sasia q\u00eb ne vler\u00ebsojm\u00eb t\u00eb k\u00ebtij gazi n\u00eb atmosfer\u00eb \u00ebsht\u00eb mij\u00ebra her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se ajo q\u00eb kemi n\u00eb Tok\u00eb.&#8221;, tha ai.<\/p>\n<p>\u201cPra, n\u00ebse lidhja me jet\u00ebn \u00ebsht\u00eb reale, at\u00ebher\u00eb ky planet do t\u00eb jet\u00eb i mbushur me jet\u00eb.\u201d, shtoi ai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb ekip i Kembrixhit q\u00eb studion atmosfer\u00ebn e nj\u00eb planeti t\u00eb quajtur K2-18b ka zbuluar shenja t\u00eb molekulave t\u00eb cilat n\u00eb Tok\u00eb prodhohen vet\u00ebm nga organizma t\u00eb thjesht\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb hera e dyt\u00eb, dhe m\u00eb premtuese, kimikatet e lidhura me jet\u00ebn q\u00eb jan\u00eb zbuluar n\u00eb atmosfer\u00ebn e planetit nga teleskopi hap\u00ebsinor James Webb i NASA-s<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11366,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-11365","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lifestyle"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11367,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11365\/revisions\/11367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}