{"id":12152,"date":"2025-10-05T15:45:38","date_gmt":"2025-10-05T15:45:38","guid":{"rendered":"https:\/\/revistatrend.com\/?p=12152"},"modified":"2025-10-05T15:45:38","modified_gmt":"2025-10-05T15:45:38","slug":"rritet-numri-i-te-rinjve-me-kancer-te-zorres-se-trashe-mjekja-ngre-alarmin-kujdes-nga-keto-ushqime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/2025\/10\/05\/rritet-numri-i-te-rinjve-me-kancer-te-zorres-se-trashe-mjekja-ngre-alarmin-kujdes-nga-keto-ushqime\/","title":{"rendered":"Rritet numri i t\u00eb rinjve me kancer t\u00eb zorr\u00ebs s\u00eb trash\u00eb\/ Mjekja ngre alarmin: Kujdes nga k\u00ebto ushqime!"},"content":{"rendered":"<p>Kanceri i kolonit nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb s\u00ebmundje e t\u00eb moshuarve. T\u00eb dh\u00ebnat e fundit tregojn\u00eb nj\u00eb fenomen shqet\u00ebsues: nd\u00ebrsa normat e incidenc\u00ebs jan\u00eb ulur tek personat mbi 60 vje\u00e7, n\u00eb vendet e zhvilluara po regjistrohet nj\u00eb rritje e fort\u00eb te personat n\u00ebn 50 vje\u00e7. Tek t\u00eb rinjt\u00eb 20\u201329 vje\u00e7, incidenca \u00ebsht\u00eb rritur me 7.9% n\u00eb vit midis 2004 dhe 2016.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga faktor\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb rrezikut jan\u00eb ushqimet ultraprocesuara, si snacks industrial\u00eb, ushqime t\u00eb gatshme, drith\u00ebra t\u00eb \u00ebmb\u00ebl, pijet e gazuara, mishrat e p\u00ebrpunuar dhe shum\u00eb produkte fast-food. Nj\u00eb rishikim i publikuar n\u00eb Nature Reviews Endocrinology n\u00eb gusht 2025 thekson se k\u00ebto ushqime jan\u00eb nj\u00eb nga faktor\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb rrezikut p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tendenc\u00eb shqet\u00ebsuese. Problemi nuk \u00ebsht\u00eb gjenetik: 75% e rasteve jan\u00eb te persona pa histori familjare ose predispozit\u00eb t\u00eb njohur, duke treguar se shkaktar\u00ebt kryesor\u00eb jan\u00eb faktor\u00ebt mjedisor\u00eb dhe zakonet moderne ushqimore.<\/p>\n<p>Prof. Annamaria Colao, endokrinologe e njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht dhe zv\/kryetare e K\u00ebshillit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (Itali), shpjegon: \u2018Obeziteti, s\u00eb pari, dhe ushqimet ultraprocesuara s\u00eb bashku jan\u00eb faktor\u00eb q\u00eb dyfishojn\u00eb dhe trefishojn\u00eb disa lloje tumoresh, ve\u00e7an\u00ebrisht ato t\u00eb traktit tret\u00ebs dhe t\u00eb kolonit\u2019. Ajo thekson r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb dhe politikave sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb menaxhuar problemin e ushqimit.<\/p>\n<p>Ka edhe nj\u00eb aleat t\u00eb papritur: kosi. Nj\u00eb studim i Harvard School of Public Health i vitit 2025 tregon se konsumimi i rregullt i kosit mund t\u00eb ul\u00eb rrezikun e kancerit t\u00eb kolonit, p\u00ebr shkak t\u00eb probiotik\u00ebve dhe p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb dobish\u00ebm q\u00eb mbrojn\u00eb mikrobiom\u00ebn intestinale.<\/p>\n<p>Rritja e rasteve te t\u00eb rinjt\u00eb ngre nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje urgjente: programet ekzistuese t\u00eb testeve zbuluese nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme. N\u00eb Angli, p\u00ebr shembull, testet p\u00ebr kancerin intestinal i NHS \u00ebsht\u00eb i fokusuar tek personat 50\u201374 vje\u00e7, duke l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt shpesh diagnostikohen von\u00eb. N\u00eb Itali, testi i thjesht\u00eb p\u00ebr gjakun e fshehur n\u00eb fe\u00e7e (SOF) rekomandohet \u00e7do dy vjet p\u00ebr personat 50\u201369 vje\u00e7, por modelet parashikuese tregojn\u00eb se kanceri i zorr\u00ebs s\u00eb trash\u00eb te t\u00eb rinjt\u00eb mund t\u00eb dyfishohet \u00e7do 15 vjet n\u00eb vendet industriale si Australia, Kanadaja, Mbret\u00ebria e Bashkuar dhe SHBA.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt sugjerojn\u00eb zgjerimin e mosh\u00ebs n\u00eb kontrollet paraprake dhe forcimin e edukimit ushqimor q\u00eb nga adoleshenca. Diagnoza e hershme mbetet arma m\u00eb efektive: zbulimi n\u00eb stadet e para rrit ndjesh\u00ebm mund\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrimit t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kanceri i kolonit nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb s\u00ebmundje e t\u00eb moshuarve. T\u00eb dh\u00ebnat e fundit tregojn\u00eb nj\u00eb fenomen shqet\u00ebsues: nd\u00ebrsa normat e incidenc\u00ebs jan\u00eb ulur tek personat mbi 60 vje\u00e7, n\u00eb vendet e zhvilluara po regjistrohet nj\u00eb rritje e fort\u00eb te personat n\u00ebn 50 vje\u00e7. Tek t\u00eb rinjt\u00eb 20\u201329 vje\u00e7, incidenca \u00ebsht\u00eb rritur me<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12153,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-12152","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lifestyle"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12152"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12154,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12152\/revisions\/12154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}