{"id":12155,"date":"2025-10-05T15:46:29","date_gmt":"2025-10-05T15:46:29","guid":{"rendered":"https:\/\/revistatrend.com\/?p=12155"},"modified":"2025-10-05T15:46:29","modified_gmt":"2025-10-05T15:46:29","slug":"shkencetaret-zbulojne-sekretin-e-jetegjatesise-se-gruas-me-te-vjeter-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/2025\/10\/05\/shkencetaret-zbulojne-sekretin-e-jetegjatesise-se-gruas-me-te-vjeter-ne-bote\/","title":{"rendered":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt zbulojn\u00eb sekretin e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb s\u00eb gruas m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb vler\u00ebsim i plot\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsor i Maria Branjas, nj\u00eb prej personave m\u00eb t\u00eb moshuar n\u00eb bot\u00eb, zbuloi nj\u00eb nga arsyet pse ajo jetoi deri n\u00eb mosh\u00ebn 117 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Studimi tregoi se gjenomi i saj \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht i rrall\u00eb, me variante gjenetike t\u00eb lidhura me funksionin imunitar dhe sh\u00ebndetin e zemr\u00ebs dhe trurit. Shkenc\u00ebtar\u00ebt n\u00eb Spanj\u00eb po p\u00ebrdorin k\u00ebto gjetje p\u00ebr t\u00eb ofruar nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb re mbi biologjin\u00eb e plakjes dhe p\u00ebr t\u00eb identifikuar strategji p\u00ebr jet\u00ebgjat\u00ebsi t\u00eb sh\u00ebndetshme, raporton RTS.<\/p>\n<p>Rezultatet bazohen n\u00eb mostrat e gjakut, p\u00ebshtym\u00ebs, urin\u00ebs dhe jasht\u00ebqitjes q\u00eb Branjas dha vullnetarisht para vdekjes s\u00eb saj n\u00eb vitin 2024, kur ajo konsiderohej personi m\u00eb i vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb. Ekipi shkencor nga Instituti i K\u00ebrkimeve t\u00eb Leukemis\u00eb Josep Carreras n\u00eb Barcelon\u00eb konstatoi se qelizat e saj silleshin sikur ishin shum\u00eb m\u00eb t\u00eb reja se mosha e saj kronologjike.<\/p>\n<p>Maria Branjas tejkaloi jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb mesatare t\u00eb grave n\u00eb Katalonj\u00eb me m\u00eb shum\u00eb se 30 vjet. N\u00eb mosh\u00eb t\u00eb avancuar, ajo ruante sh\u00ebndet t\u00eb mir\u00eb, me funksion kardiovaskular t\u00eb shk\u00eblqyer, inflamacion minimal dhe nivele t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb kolesterolit t\u00eb keq. Sistemi i saj imunitar dhe mikrobioma e zorr\u00ebve ishin t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb personave m\u00eb t\u00eb rinj, nd\u00ebrsa kolesteroli \u201ci mir\u00eb\u201d ishte jasht\u00ebzakonisht i lart\u00eb.<\/p>\n<p>Studimi sugjeron se kombinimi i stilit t\u00eb jetes\u00ebs s\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm, aktivitetit fizik dhe gjenetik\u00ebs s\u00eb favorshme ka ndikuar n\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e saj. Shkenc\u00ebtar\u00ebt vun\u00eb re gjithashtu \u201cerozion t\u00eb madh\u201d t\u00eb telomer\u00ebve \u2013 kapak\u00ebve n\u00eb skajet e kromozomeve \u2013 dhe sugjerojn\u00eb se kjo mund t\u00eb ket\u00eb kontribuar n\u00eb parandalimin e p\u00ebrhapjes s\u00eb kancerit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, studiuesit paralajm\u00ebrojn\u00eb se gjetjet bazohen vet\u00ebm tek nj\u00eb individ dhe nuk mund t\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsohen. K\u00ebrkime t\u00eb m\u00ebtejshme dhe studime me grupe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha jan\u00eb t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb mir\u00eb faktor\u00ebt q\u00eb mund t\u00eb sjellin jet\u00ebgjat\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Branjas i ofroi shkenc\u00ebs nj\u00eb mund\u00ebsi unike p\u00ebr t\u00eb studiuar rrug\u00ebt e mundshme drejt jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb ekstreme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb vler\u00ebsim i plot\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsor i Maria Branjas, nj\u00eb prej personave m\u00eb t\u00eb moshuar n\u00eb bot\u00eb, zbuloi nj\u00eb nga arsyet pse ajo jetoi deri n\u00eb mosh\u00ebn 117 vje\u00e7. Studimi tregoi se gjenomi i saj \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht i rrall\u00eb, me variante gjenetike t\u00eb lidhura me funksionin imunitar dhe sh\u00ebndetin e zemr\u00ebs dhe trurit. Shkenc\u00ebtar\u00ebt n\u00eb Spanj\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-12155","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lifestyle"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12157,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12155\/revisions\/12157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}