{"id":13643,"date":"2025-12-16T15:19:26","date_gmt":"2025-12-16T15:19:26","guid":{"rendered":"https:\/\/revistatrend.com\/?p=13643"},"modified":"2025-12-16T15:19:26","modified_gmt":"2025-12-16T15:19:26","slug":"si-u-shpernda-ne-mbare-europen-gjeni-i-kancerit-te-rralle-misteri-qe-mbulon-skandalin-e-madh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/2025\/12\/16\/si-u-shpernda-ne-mbare-europen-gjeni-i-kancerit-te-rralle-misteri-qe-mbulon-skandalin-e-madh\/","title":{"rendered":"Si u shp\u00ebrnda n\u00eb mbar\u00eb Europ\u00ebn gjeni i kancerit t\u00eb rrall\u00eb? Misteri q\u00eb mbulon skandalin e madh"},"content":{"rendered":"<p>Kur ra zilja e telefonit t\u00eb gruas nj\u00eb m\u00ebngjes qershori, ajo nuk e dinte se lajmi q\u00eb do t\u00eb merrte do ta shtynte at\u00eb dhe vajz\u00ebn e saj adoleshente n\u00eb nj\u00eb \u201clabirinth\u201d vizitash mjek\u00ebsore, analizash dhe frike. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb linj\u00ebs telefonike, tha ajo, ishte drejtuesja e departamentit t\u00eb fertilitetit nga nj\u00eb klinik\u00eb belge q\u00eb ajo e kishte vizituar n\u00eb vitin 2011 p\u00ebr t\u2019iu n\u00ebnshtruar trajtimit t\u00eb fertilitetit. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb kjo mund\u00ebsi nuk ishte e disponueshme n\u00eb Franc\u00eb p\u00ebr beqaret q\u00eb d\u00ebshironin t\u00eb b\u00ebheshin n\u00ebna. Pasi vajza e saj u ngjiz me sukses, tha ajo, nuk kishte d\u00ebgjuar m\u00eb kurr\u00eb nga klinika belge.<\/p>\n<p>Telefonuesja i tha se dhuruesi i sperm\u00ebs q\u00eb kishte p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb ngjizur vajz\u00ebn e saj ishte bart\u00ebs i nj\u00eb mutacioni t\u00eb rrall\u00eb gjenetik t\u00eb gjenit TP53. N\u00eb form\u00ebn e tij jo-mutacion, TP53 pengon rritjen kanceroze; por forma e tij e mutuar \u00ebsht\u00eb e lidhur me nj\u00eb rrezik t\u00eb lart\u00eb dhe gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs t\u00ebkancereve\u00a0t\u00eb shum\u00ebfishta \u2013 shum\u00eb prej t\u00eb cilave mund t\u00eb zhvillohen n\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb shum\u00eb t\u00eb hershme. Telefonuesja tha se ishte 50% mund\u00ebsia q\u00eb vajza e saj t\u00eb trash\u00ebgonte mutacionin, p\u00ebr t\u00eb cilin nuk ka kur\u00eb apo trajtim. I than\u00eb se ishte \u201curgjente\u201d q\u00eb ajo t\u00eb kontrollonte vajz\u00ebn e saj p\u00ebr mutacionin.<\/p>\n<p>\u201cIshte nj\u00eb tronditje,\u201d tha gruaja, e cila k\u00ebrkoi t\u00eb mbetej anonime. \u201cNuk kuptova asgj\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Shpejt ajo do t\u00eb m\u00ebsonte se vajza e saj me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ishte bart\u00ebse e mutacionit gjenetik. N\u00eb fakt, pasi u zbulua mutacioni n\u00eb mostrat e tij, donatori ishte bllokuar p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb tetor 2023 nga Banka Evropiane e Sperm\u00ebs (ESB), e cila kishte shitur sperm\u00ebn. Megjith\u00ebse klinika pohon se e kishte kontaktuar gruan \u201csa m\u00eb shpejt t\u00eb ishte e mundur\u201d, i tha asaj se e kishte marr\u00eb telefonat\u00ebn nj\u00eb vit e gjysm\u00eb pasi ESB zbuloi mutacionin sepse kishte migruar sistemin e saj kompjuterik dhe fillimisht kishte humbur t\u00eb dh\u00ebnat e saj t\u00eb kontaktit.<\/p>\n<p>Dhuruesi 7069\u00a0i sperm\u00ebs<\/p>\n<p>I koordinuar nga Rrjeti i Gazetaris\u00eb Investigative t\u00eb EBU-s\u00eb, nj\u00eb hetim nga DW dhe disa transmetues t\u00eb tjer\u00eb publik\u00eb evropian\u00eb zbulon, se p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 15 vjet grave n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 14 vende n\u00eb Evrop\u00eb dhe gjetk\u00eb u \u00ebsht\u00eb shitur sperm\u00eb nga donatori 7069. Nga Islanda n\u00eb Shqip\u00ebri dhe m\u00eb gjer\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn 197 f\u00ebmij\u00eb u ngjiz\u00ebn me sperm\u00ebn e donatorit 7069, tregon hetimi. \u00cbsht\u00eb e mundur q\u00eb numri t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb i lart\u00eb \u2013 ESB ende nuk e ka zbuluar numrin total t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb ngjizur me sperm\u00ebn e tij. Dhe k\u00ebshtu mjek\u00ebt nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb thon\u00eb n\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb testuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, nj\u00eb mutacion gjenetik i rrall\u00eb dhe potencialisht fatal iu shit familjeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn. Disa nga f\u00ebmij\u00ebt e ngjizur me sperm\u00ebn nga i nj\u00ebjti donator kan\u00eb zhvilluar tashm\u00eb dy lloje t\u00eb ndryshme kanceri; t\u00eb tjer\u00ebt \u201ckan\u00eb vdekur tashm\u00eb\u201d, tha Edwige Kasper, nj\u00eb biologe e specializuar n\u00eb predispozitat gjenetike ndaj kancerit. Ajo po k\u00ebshillon disa nga familjet e prekura. Ligj\u00ebrisht, banka e sperm\u00ebs ka detyrimin t\u00eb njoftoj\u00eb t\u00eb gjitha klinikat e fertilitetit n\u00eb t\u00eb cilat ka eksportuar gamete p\u00ebr \u00e7do anomali gjenetike q\u00eb lind. Klinikat, nga ana tjet\u00ebr, informojn\u00eb prind\u00ebrit. E megjithat\u00eb, DW dhe partner\u00ebt e saj kan\u00eb m\u00ebsuar p\u00ebr disa raste familjesh q\u00eb nuk jan\u00eb informuar kurr\u00eb zyrtarisht se f\u00ebmij\u00ebt e tyre mund t\u00eb jen\u00eb bart\u00ebs.<\/p>\n<p>\u2018Nj\u00eb zhg\u00ebnjim i madh\u2019<\/p>\n<p>Dorte Kellermann, nj\u00eb n\u00ebn\u00eb beqare q\u00eb jeton n\u00eb Danimark\u00eb, tha se m\u00ebsoi p\u00ebr rastin n\u00eb n\u00ebntor 2023 nga nj\u00eb prind tjet\u00ebr q\u00eb kishte p\u00ebrdorur donatorin. Ajo i tha DW dhe partner\u00ebve t\u00eb saj se nuk ishte kontaktuar as nga banka e sperm\u00ebs dhe as nga klinika e fertilitetit q\u00eb kishte p\u00ebrdorur. Dhe, tha ajo, ishte n\u00eb dijeni t\u00eb familjeve t\u00eb tjera \u2013 n\u00ebna beqare q\u00eb kishin p\u00ebrdorur t\u00eb nj\u00ebjtin donator dhe q\u00eb ishin lidhur n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb grupi privat n\u00eb Facebook. Ish-drejtori i klinik\u00ebs q\u00eb kishte p\u00ebrdorur Kellermann tha se nuk mund t\u00eb komentonte p\u00ebr raste individuale.<\/p>\n<p>Edhe pse DW nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb verifikoj\u00eb secilin prej llogarive t\u00eb grupit n\u00eb Facebook, ato jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me ato t\u00eb mjek\u00ebve dhe raportet e l\u00ebshuara nga autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn.<\/p>\n<p>Dr. Svetlana Lagercrantz, e specializuar n\u00eb kanceret trash\u00ebgimore, i tha Korporat\u00ebs Daneze t\u00eb Transmetimeve, nj\u00eb nga partner\u00ebt e DW n\u00eb hetim, se disa nga pacient\u00ebt e saj n\u00eb Suedi nuk ishin kontaktuar kurr\u00eb. Ajo tha se ata kishin m\u00ebsuar p\u00ebr mutacionin vet\u00ebm p\u00ebrmes raportimeve t\u00eb medias. Ishte, tha ajo, \u201cnj\u00eb zhg\u00ebnjim i madh\u201d. N\u00eb fakt, u desh nj\u00eb takim i ekspert\u00ebve t\u00eb kancerit t\u00eb trash\u00ebguar n\u00eb vitin 2024 p\u00ebr t\u00eb kuptuar shkall\u00ebn e problemit. Lagercrantz tha se nj\u00eb koleg francez po fliste p\u00ebr pacient\u00ebt q\u00eb kishin trash\u00ebguar mutacionin TP53 nga donatori i sperm\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Papritmas, tha ajo, mjek\u00eb nga e gjith\u00eb Evropa kuptuan se ato q\u00eb ata kishin supozuar se ishin raste t\u00eb ve\u00e7anta, n\u00eb fakt ishin t\u00eb gjitha t\u00eb lindura nga nj\u00eb donator i vet\u00ebm \u2013 duke p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb gjith\u00eb kontinentin dhe madje edhe m\u00eb gjer\u00eb. Kjo e ka \u201ctronditur\u201d at\u00eb.<\/p>\n<p>Ekzaminim gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrmendur shqet\u00ebsime p\u00ebr privat\u00ebsin\u00eb, ESB deri m\u00eb tani ka refuzuar t\u00eb jap\u00eb numrin e sakt\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb ngjizur me sperm\u00ebn e donatorit 7069.<\/p>\n<p>\u201cMeqen\u00ebse nuk e dim\u00eb sa gra kan\u00eb f\u00ebmij\u00eb me donatorin, vazhdon t\u00eb mendosh: Por a ka edhe nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb tjet\u00ebr?\u201d tha Lagercrantz. P\u00ebr t\u00eb dhe koleg\u00ebt e saj, \u00ebsht\u00eb \u201ce v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb \u00e7lirohen nga ky mendim\u201d.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit q\u00eb zbulohen se jan\u00eb bart\u00ebs t\u00eb mutacionit duhet t\u2019u n\u00ebnshtrohen kontrolleve t\u00eb rregullta gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs. Meqen\u00ebse kanceri \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i rrall\u00eb tek f\u00ebmij\u00ebt, tha ajo, simptomat mund t\u00eb anashkalohen ose t\u00eb keqinterpretohen kur mjek\u00ebt nuk jan\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb mutacionit.\u201d Sa m\u00eb her\u00ebt ta zbuloni kancerin, aq m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha jan\u00eb shanset p\u00ebr ta kuruar at\u00eb\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Shenja paralajm\u00ebruese q\u00eb n\u00eb vitin 2020<\/p>\n<p>Uebsajti i ESB-s\u00eb i ngjan nj\u00eb faqeje takimesh, duke u lejuar klient\u00ebve potencial\u00eb t\u00eb shfletojn\u00eb profilet e donator\u00ebve dhe \u2014 kundrejt nj\u00eb tarife shtes\u00eb \u2014 t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb intervista audio dhe t\u00eb shohin fotografi t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb. Klient\u00ebt mund t\u00eb paguajn\u00eb mbi 1,000 euro (1,165 dollar\u00eb) p\u00ebr nj\u00eb test gjenetik m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs sesa testet rutin\u00eb t\u00eb cilave duhet t\u2019u n\u00ebnshtrohen dhuruesit e sperm\u00ebs n\u00eb Danimark\u00eb.<\/p>\n<p>DW dhe partner\u00ebt e saj has\u00ebn profilin online t\u00eb donatorit 7069 t\u00eb listuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb n\u00eb vitin 2007: \u201cKjeld\u201d, nj\u00eb burr\u00eb i gjat\u00eb i bardh\u00eb me flok\u00eb kafe t\u00eb \u00e7el\u00ebt dhe sy kafe, i cili ishte listuar si \u201cStudent i Ekonomis\u00eb Master\u201d. Paralajm\u00ebrimi i par\u00eb erdhi n\u00eb vitin 2020, sipas ESB-s\u00eb, kur banka mori nj\u00eb njoftim se nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i ngjizur me sperm\u00ebn e Kjeld ishte diagnostikuar me mutacionin TP53. Sperma e tij u vu n\u00eb karantin\u00eb deri n\u00eb testime t\u00eb m\u00ebtejshme gjenetike. Rezultatet dol\u00ebn negative, pasi mutacioni i rrall\u00eb ndodh vet\u00ebm n\u00eb disa nga qelizat e sperm\u00ebs s\u00eb donatorit. Vet\u00eb donatori nuk shfaqi simptoma. Dhe sperma e tij u kthye n\u00eb treg.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2023, ESB u informua p\u00ebr nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb mbante mutacionin TP53. Nj\u00eb raund i ri testimesh zbuloi se mutacioni ishte me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb sperm\u00ebs s\u00eb donatorit. Kjo shkaktoi nj\u00eb ndalim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm \u2014 dhe thirrje telefonike p\u00ebr prind\u00ebrit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn.<\/p>\n<p>Pasardh\u00ebs t\u00eb dhuruesve pa kufi n\u00eb mbar\u00eb Evrop\u00ebn<\/p>\n<p>Me seli n\u00eb Kopenhagen, ESB \u00ebsht\u00eb spikatur si nj\u00eb lojtar i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb tregtin\u00eb globale t\u00eb fertilitetit, duke pretenduar se eksporton sperm\u00eb n\u00eb vende anemban\u00eb Evrop\u00ebs dhe deri n\u00eb Afganistan dhe Bolivi. N\u00eb vitin 2023, ESB, e cila \u00ebsht\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb firm\u00ebs private t\u00eb investimeve Perwyn, nxori m\u00eb shum\u00eb se 60 milion\u00eb krona daneze, ose rreth 8 milion\u00eb euro, fitim, nj\u00eb rritje e konsiderueshme nga 35 milion\u00eb krona daneze q\u00eb kishte fituar vitin e kaluar.<\/p>\n<p>Biznesi \u00ebsht\u00eb fitimprur\u00ebs dhe n\u00eb rritje t\u00eb shpejt\u00eb, nd\u00ebrsa gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb procedura mjek\u00ebsore b\u00ebhen t\u00eb disponueshme dhe grat\u00eb zgjedhin t\u00eb ken\u00eb f\u00ebmij\u00eb m\u00eb von\u00eb n\u00eb jet\u00eb, ndonj\u00ebher\u00eb vet\u00ebm ose me partner\u00eb t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks.<\/p>\n<p>N\u00eb Gjermani, donator\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt zakonisht dhurojn\u00eb nj\u00eb her\u00eb n\u00eb jav\u00eb p\u00ebr gjasht\u00eb deri n\u00eb 18 muaj, marrin 80 euro p\u00ebr dhurim, tha p\u00ebr DW kreu i nj\u00eb banke sperme. Sperma e tyre m\u00eb pas lahet, analizohet dhe paketohet n\u00eb t\u00eb ashtuquajturat pipeta, gypa t\u00eb gjat\u00eb q\u00eb ngrihen n\u00eb azot t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm. \u00c7do pipet\u00eb shitet p\u00ebr 1,000 euro. T\u00eb mbetesh shtatz\u00ebn\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i kushtuesh\u00ebm dhe potencialisht i zgjatur: Edhe pse disa gra kan\u00eb nevoj\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb ose dy p\u00ebrpjekje, shum\u00eb prej tyre mund t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr 10 ose m\u00eb shum\u00eb \u2013 dhe disa nuk arrijn\u00eb kurr\u00eb t\u00eb mbeten shtatz\u00ebn\u00eb.<\/p>\n<p>Industria e fertilitetit rregullohet nga nj\u00eb mori rregullash dhe rregulloresh. Disa vende vendosin nj\u00eb kufi moshe p\u00ebr trajtimet ose i lejojn\u00eb ato vet\u00ebm p\u00ebr \u00e7iftet heteroseksuale t\u00eb martuara. Disa lejojn\u00eb procedura q\u00eb jan\u00eb t\u00eb ndaluara n\u00eb vende t\u00eb tjera. Disa lejojn\u00eb dhurime anonime t\u00eb sperm\u00ebs dhe vez\u00ebve, t\u00eb cilat t\u00eb tjera i ndalojn\u00eb. Pacient\u00ebt gjerman\u00eb, p\u00ebr shembull, mund t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb n\u00eb Spanj\u00eb p\u00ebr dhurime vez\u00ebsh, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb paligjshme n\u00eb vendin e tyre t\u00eb origjin\u00ebs; \u00e7iftet e t\u00eb nj\u00ebjtit seks nga Polonia mund t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb n\u00eb Gjermani p\u00ebr trajtime q\u00eb u mohohen n\u00eb vendin e tyre.<\/p>\n<p>Disa vende vendosin kufizime ligjore p\u00ebr numrin e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb lindur nga nj\u00eb donator i vet\u00ebm. T\u00eb tjera, si Gjermania, nuk e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb, por bankat kan\u00eb tendenc\u00eb t\u00eb ndjekin udh\u00ebzimet e industris\u00eb prej 15 familjesh p\u00ebr donator. Megjith\u00ebse Bashkimi Evropian miratoi rregullore t\u00eb reja mbi riprodhimin e asistuar mjek\u00ebsor dhe substancat me origjin\u00eb njer\u00ebzore n\u00eb vitin 2024, k\u00ebto nuk p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb kufi n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb BE-n\u00eb p\u00ebr numrin e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb lindur nga nj\u00eb donator i vet\u00ebm. Aktualisht nuk ka nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb gjurmon donator\u00ebt dhe i pengon ata t\u00eb shesin sperm\u00eb n\u00eb disa banka. Donator\u00ebt potencial\u00eb u n\u00ebnshtrohen testeve t\u00eb shumta mjek\u00ebsore dhe vet\u00ebm nj\u00eb p\u00ebrqindje nj\u00ebshifrore ia del t\u2019i kalojn\u00eb me sukses ato. Procesi nuk p\u00ebrfshin shqyrtimin p\u00ebr mutacione t\u00eb rralla gjenetike si TP53. Duke investuar shum\u00eb n\u00eb nj\u00eb donator, bankat e sperm\u00ebs kan\u00eb orientim ekonomik p\u00ebr t\u00eb maksimizuar fitimin duke e shitur sperm\u00ebn e secilit donator te disa familje.<\/p>\n<p>N\u00eb faqen e saj t\u00eb internetit, ESB pretendon se ka vendosur nj\u00eb limit t\u00eb vet\u00eb-imponuar p\u00ebr numrin e familjeve p\u00ebr donator: \u201cShumica e donator\u00ebve tan\u00eb kan\u00eb nj\u00eb limit prej 75 familjesh, por n\u00eb tregje t\u00eb zgjedhura (Mbret\u00ebria e Bashkuar, Irlanda, Australia dhe Holanda) ne gjithashtu u ofrojm\u00eb donator\u00ebve nj\u00eb limit bot\u00ebror prej 25 familjesh.\u201d P\u00ebr nj\u00eb tarif\u00eb shtes\u00eb, bler\u00ebsit e mundsh\u00ebm mund t\u00eb kufizojn\u00eb numrin e familjeve; 39,000 euro blejn\u00eb ekskluzivitet.<\/p>\n<p>Hulumtimi nga DW dhe partner\u00ebt e saj tregon se t\u00eb pakt\u00ebn 197 f\u00ebmij\u00ebt e ngjizur me sperm\u00ebn e donatorit 7069 tejkaluan qart\u00eb politikat e deklaruara t\u00eb ESB-s\u00eb, si dhe kufijt\u00eb komb\u00ebtar\u00eb n\u00eb disa raste. Vet\u00ebm n\u00eb Belgjik\u00eb, 53 f\u00ebmij\u00eb u ngjiz\u00ebn duke p\u00ebrdorur sperm\u00ebn e donatorit, pavar\u00ebsisht ligjeve komb\u00ebtare q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb nj\u00eb kufi prej gjasht\u00eb grash p\u00ebr donator. Kjo ka nxitur hetime nga autoritetet belge.<\/p>\n<p>I p\u00ebrballur me gjetjet, ESB shkroi: \u201cJemi thell\u00ebsisht t\u00eb prekur nga rasti dhe ndikimi q\u00eb mutacioni i rrall\u00eb TP53 ka n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr familjesh, f\u00ebmij\u00ebsh dhe donatorin. Ata kan\u00eb ngush\u00ebllimet tona m\u00eb t\u00eb thella.\u201d ESB \u201cteston dhe kryen nj\u00eb vler\u00ebsim mjek\u00ebsor individual t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb donator\u00ebve n\u00eb p\u00ebrputhje t\u00eb plot\u00eb me praktik\u00ebn dhe legjislacionin e njohur dhe shkencor\u201d.<\/p>\n<p>\u201cFatkeq\u00ebsisht,\u201d shkroi ESB n\u00eb deklarat\u00ebn e saj, \u201ckemi identifikuar se kufijt\u00eb p\u00ebr numrin e familjeve p\u00ebr t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrdoret nj\u00eb donator jan\u00eb tejkaluar n\u00eb disa vende si n\u00eb rastin specifik n\u00eb lidhje me TP53 ashtu edhe n\u00eb raste t\u00eb tjera. Kjo \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb raportimit joadekuat nga klinikat, sistemeve jo t\u00eb forta dhe turizmit t\u00eb fertilitetit.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb laboratorin e saj n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Berlinit, Ann-Kathrin Klym u habit kur d\u00ebgjoi numrin e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb ngjizur me sperm\u00ebn e donatorit 7069. \u00cbsht\u00eb, tha ajo, \u201ci jasht\u00ebzakonsh\u00ebm\u201d. Klym drejton laboratorin n\u00eb Berliner Samenbank, nj\u00eb bank\u00eb sperme q\u00eb, me 10 punonj\u00ebsit e saj, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lojtar i vog\u00ebl krahasuar me ESB. Klym i tregoi DW dhom\u00ebn e magazinimit t\u00eb bank\u00ebs: en\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb mbushura me azot t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm, i cili ngrin sperm\u00ebn. Kur hoqi nj\u00eb kapak p\u00ebr t\u00eb treguar pipetat e vogla me sperm\u00eb t\u00eb ngrir\u00eb t\u00eb vendosura n\u00eb secil\u00ebn prej tyre, nga rezervuari doli gaz azoti i bardh\u00eb-gri. Klym tha se banka e saj i kufizon donator\u00ebt n\u00eb 15 familje dhe u k\u00ebrkon atyre t\u00eb n\u00ebnshkruajn\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb se nuk kan\u00eb shitur sperm\u00eb n\u00eb nj\u00eb bank\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit e ngjizur me sperm\u00eb donatori dhe prind\u00ebrit e tyre po b\u00ebjn\u00eb thirrje p\u00ebr kufizime n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn dhe n\u00eb nivel global p\u00ebr numrin e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb lindur nga nj\u00eb donator. Spenderkinder, nj\u00eb shoqat\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb ngjizur nga donator\u00ebt n\u00eb Gjermani, i tha DW se ajo mb\u00ebshtet nj\u00eb kufi global prej gjasht\u00eb familjesh p\u00ebr donator, si dhe nj\u00eb regjist\u00ebr global t\u00eb donator\u00ebve. Kjo gjithashtu do ta b\u00ebnte m\u00eb t\u00eb leht\u00eb gjetjen dhe kontaktimin e familjeve n\u00eb koh\u00ebn e duhur n\u00ebse bankat e sperm\u00ebs b\u00ebhen t\u00eb vet\u00ebdijshme p\u00ebr s\u00ebmundjet dhe mutacionet.<\/p>\n<p>\u2018Ndjej nj\u00eb faj t\u00eb madh\u2019<\/p>\n<p>N\u00ebna n\u00eb Franc\u00eb, e cila mori telefonat\u00ebn n\u00eb qershor, ka m\u00ebsuar q\u00eb at\u00ebher\u00eb se vajza e saj, tashm\u00eb adoleshente, e ka trash\u00ebguar mutacionin. Muaj m\u00eb von\u00eb, ajo dhe vajza e saj vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrballen me at\u00eb q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb diagnoza: nj\u00eb jet\u00eb me kontrolle t\u00eb rregullta mjek\u00ebsore dhe frik\u00ebn e vazhdueshme nga ajo q\u00eb mund t\u00eb konstatohet prej tyre.<\/p>\n<p>Ajo tha se nuk kishte \u201cabsolutisht asnj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb keqe\u201d p\u00ebr donatorin 7069, sperma e t\u00eb cilit u ishte shitur dhjet\u00ebra familjeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb kontinentin nga Banka Evropiane e Sperm\u00ebs. N\u00eb fund t\u00eb fundit, tha ajo, ai nuk e dinte q\u00eb ishte bart\u00ebs i mutacionit: \u201cAi nuk \u00ebsht\u00eb fajtor.\u201d<\/p>\n<p>Por, tha ajo, \u201cNdihem shum\u00eb fajtore \u2013 ta dish q\u00eb p\u00ebr shkak se ke zgjedhur t\u00eb ngjizesh n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dhe ke l\u00ebn\u00eb pas di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb potencialisht k\u00ebrc\u00ebnuese p\u00ebr jet\u00ebn.\u201d Kjo \u00ebsht\u00eb, shtoi ajo, \u201cshum\u00eb, shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb\u201d.\/DW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur ra zilja e telefonit t\u00eb gruas nj\u00eb m\u00ebngjes qershori, ajo nuk e dinte se lajmi q\u00eb do t\u00eb merrte do ta shtynte at\u00eb dhe vajz\u00ebn e saj adoleshente n\u00eb nj\u00eb \u201clabirinth\u201d vizitash mjek\u00ebsore, analizash dhe frike. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb linj\u00ebs telefonike, tha ajo, ishte drejtuesja e departamentit t\u00eb fertilitetit nga nj\u00eb klinik\u00eb belge<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13644,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-13643","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lifestyle"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13643"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13643\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13645,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13643\/revisions\/13645"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}