{"id":15081,"date":"2026-03-30T13:57:24","date_gmt":"2026-03-30T13:57:24","guid":{"rendered":"https:\/\/revistatrend.com\/?p=15081"},"modified":"2026-03-30T13:57:24","modified_gmt":"2026-03-30T13:57:24","slug":"shkencetaret-britanike-qente-u-bene-miqte-me-te-mire-te-njeriut-15000-vjet-me-pare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/2026\/03\/30\/shkencetaret-britanike-qente-u-bene-miqte-me-te-mire-te-njeriut-15000-vjet-me-pare\/","title":{"rendered":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt britanik\u00eb: Qent\u00eb u b\u00ebn\u00eb \u201cmiqt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb\u201d t\u00eb njeriut 15,000 vjet m\u00eb par\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb fundit, shkenc\u00ebtar\u00ebt zbuluan se qent\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb \u201cmiqt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb\u201d t\u00eb njeriut shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt sesa mendohej, sipas \u201cThe Guardian\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pj\u00ebs\u00eb e shk\u00ebputur e nj\u00eb nofulleje t\u00eb nj\u00eb qeni, e gjetur n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00eb Somerset, Britani e Madhe, ka ndryshuar rr\u00ebfimin p\u00ebr koh\u00ebn se kur qent\u00eb u b\u00ebn\u00eb miq t\u00eb ngusht\u00eb me njer\u00ebzit.<\/p>\n<p>Analiza e ADN\u2011s\u00eb tregon se kjo pjes\u00eb e vog\u00ebl e kock\u00ebs i p\u00ebrkiste nj\u00eb prej qent\u00eb m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb njohur ndonj\u00ebher\u00eb dhe se njer\u00ebzit bashk\u00ebjetonin me ta n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe rreth 15,000 vjet m\u00eb par\u00eb \u2014 mij\u00ebra vjet para se t\u00eb mbaheshin n\u00eb sht\u00ebpi bag\u00ebtit\u00eb e para apo para se macet t\u00eb b\u00ebheshin kafsh\u00eb sht\u00ebpiake.<\/p>\n<p>Ky zbulim shtyn p\u00ebrpara koh\u00ebzgjatjen e pranis\u00eb s\u00eb qenve n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore me rreth 5,000 vjet, duke treguar se lidhja midis njer\u00ebzve dhe qenve ka qen\u00eb shum\u00eb e fort\u00eb q\u00eb n\u00eb koh\u00ebt e hershme.<\/p>\n<p>Dr. William Marsh, drejtuesi i studimit n\u00eb Muzeun e Historis\u00eb Natyrore, tha se kjo cop\u00ebz e vog\u00ebl nofulle, e cila ishte menduar dikur si pjes\u00eb e nj\u00eb ujku, ka ndihmuar p\u00ebr t\u00eb zbuluar historin\u00eb e nd\u00ebrlidhur mes njeriut dhe qenit.<\/p>\n<p>Sipas analizave t\u00eb ADN\u2011s\u00eb:<\/p>\n<p>\u2022 Qent\u00eb e hersh\u00ebm kishin evoluar nga ujq\u00ebrit e gjinis\u00eb \u201cCanis\u201d duke u b\u00ebr\u00eb qen i zbutur nga njeriu shum\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb shfaqeshin bujq\u00ebsia apo kafsh\u00ebt e tjera.<\/p>\n<p>\u2022 Gjetjet tregojn\u00eb se qent\u00eb ishin shp\u00ebrndar\u00eb gjer\u00ebsisht n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore (p.sh., Britani e Madhe, Azi e Mesme) q\u00eb prej rreth 14,000 vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p>\u2022 Disa prej k\u00ebtyre qenve ushqeheshin me ushqime t\u00eb ngjashme me ato njer\u00ebzore, dhe n\u00eb disa vende ata u varros\u00ebn bashk\u00eb me njer\u00ebz ose u trajtuan ritualisht, q\u00eb sugjeron marr\u00ebdh\u00ebnien emocionale dhe funksionale mes specieve.<\/p>\n<p>K\u00ebto zbulime e b\u00ebjn\u00eb qen\u00adin jo vet\u00ebm kafsh\u00ebn e par\u00eb q\u00eb ka jetuar me njeriun \u2013 por edhe mikun m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb njeriut, shum\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara se sa besohej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb fundit, shkenc\u00ebtar\u00ebt zbuluan se qent\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb \u201cmiqt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb\u201d t\u00eb njeriut shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt sesa mendohej, sipas \u201cThe Guardian\u201d. Nj\u00eb pj\u00ebs\u00eb e shk\u00ebputur e nj\u00eb nofulleje t\u00eb nj\u00eb qeni, e gjetur n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00eb Somerset, Britani e Madhe, ka ndryshuar rr\u00ebfimin p\u00ebr koh\u00ebn se kur qent\u00eb u b\u00ebn\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15082,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-15081","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lifestyle"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15083,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15081\/revisions\/15083"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}