{"id":16133,"date":"2026-06-16T15:04:45","date_gmt":"2026-06-16T15:04:45","guid":{"rendered":"https:\/\/revistatrend.com\/?p=16133"},"modified":"2026-06-16T15:04:45","modified_gmt":"2026-06-16T15:04:45","slug":"shikimi-qe-zbulon-gjithcka-ja-si-stjuardet-lexojne-pasagjeret-ne-pak-sekonda-para-fluturimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/2026\/06\/16\/shikimi-qe-zbulon-gjithcka-ja-si-stjuardet-lexojne-pasagjeret-ne-pak-sekonda-para-fluturimit\/","title":{"rendered":"\u201cShikimi q\u00eb zbulon gjith\u00e7ka!\u201d Ja si stjuard\u00ebt lexojn\u00eb pasagjer\u00ebt n\u00eb pak sekonda para fluturimit&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Nisja p\u00ebr fluturimin e \u00a0Austrian Airlines n\u00eb A320 ka filluar. Nadine Wetter \u00ebsht\u00eb kreu i ekuipazhit t\u00eb kabin\u00ebs. Ajo p\u00ebrsh\u00ebndet pasagjer\u00ebt e par\u00eb: &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndetje, mir\u00eb se vini! A e dini se ku duhet t\u00eb uleni?&#8221; S\u00eb pari, ajo shikon me kujdes n\u00eb fytyr\u00eb secilin prej 180 pasagjer\u00ebve.<\/p>\n<p>Shikimi i stjuard\u00ebve: \u00e7far\u00eb informacioni mund t\u00eb lexohet nga kontakti i par\u00eb me sy? A \u00ebsht\u00eb personi i zem\u00ebruar? Ka p\u00ebrdorur alkool apo drog\u00eb? Apo tek personi \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb frik\u00eb e thjesht\u00eb nga fluturimi?<\/p>\n<p>&#8220;Kur v\u00ebrej nj\u00eb pasagjer q\u00eb \u00ebsht\u00eb agresiv gjat\u00eb hipjes n\u00eb aeroplan, p\u00ebr shembull, i afrohemi p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar situat\u00ebn si\u00e7 duhet&#8221;, thot\u00eb Wetter, e cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr sigurin\u00eb, sh\u00ebrbimin dhe menaxhimin e ekuipazhit t\u00eb kabin\u00ebs n\u00eb fluturim. &#8220;Pastaj duhet t\u00eb vendosim relativisht shpejt: a mund t\u00eb fluturoj\u00eb ky pasagjer apo, n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb keq, duhet ta largojm\u00eb nga avioni?&#8221;<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb vler\u00ebsim i shpejt\u00eb n\u00eb pak sekonda<\/strong><\/p>\n<p>Ajo q\u00eb b\u00ebjn\u00eb syt\u00eb tan\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet e pabesueshme. Syt\u00eb na ndihmojn\u00eb t\u00eb njohim format, ngjyrat dhe l\u00ebvizjet, t\u00eb orientohemi n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb \u200b\u200bdhe t\u00eb vler\u00ebsojm\u00eb njer\u00ebzit dhe situatat.<\/p>\n<p>Gjendja mendore e nj\u00eb personi mund t\u00eb vler\u00ebsohet mjaft mir\u00eb p\u00ebrmes kontaktit t\u00eb kujdessh\u00ebm me sy, konfirmon Profesor Leonhard Schilbach, psikiat\u00ebr, studiues i nd\u00ebrveprimit njer\u00ebzor dhe mjek kryesor n\u00eb klinik\u00ebn LVR n\u00eb D\u00fcsseldorf.<\/p>\n<p>N\u00eb dokumentarin e sh\u00ebndetit publik ARD &#8220;Trupi im. Syt\u00eb e mi&#8221;, shkenc\u00ebtari shpjegon se &#8220;shikimi yn\u00eb skanues&#8221; n\u00eb fakt bazohet n\u00eb neurobiologji. &#8220;Rajonet e trurit reagojn\u00eb brenda milisekondave, k\u00ebshtu q\u00eb vler\u00ebsimi i par\u00eb formohet n\u00eb nj\u00eb \u00e7ast.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Leximi i syve nuk \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb me profilizimin<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 trajnimit n\u00eb situata krize, vet\u00ebmbrojtjes, ndihm\u00ebs s\u00eb shpejt\u00eb dhe mikpritjes, ky &#8220;shikim skanues&#8221; i praktikuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga aft\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr asistent\u00ebt e fluturimit. Megjithat\u00eb, kjo &#8220;superfuqi&#8221; vizuale nuk duhet t\u00eb ngat\u00ebrrohet me leximin profesional t\u00eb shprehjeve t\u00eb fytyr\u00ebs t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb psikoterapi ose profilizimin e FBI-s\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Megjithat\u00eb, asistent\u00ebt e fluturimit me p\u00ebrvoj\u00eb zhvillojn\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb pagabueshme t\u00eb situatave specifike gjat\u00eb hipjes n\u00eb bord gjat\u00eb viteve&#8221;, shpjegon Alexander Ziss, menaxher komunikimi n\u00eb qendr\u00ebn e Trajnimit t\u00eb Aviacionit Lufthansa.<\/p>\n<p>Qendra n\u00eb Mynih trajnon pilot\u00eb dhe ekuipazh kabine p\u00ebr t\u00eb gjitha linjat ajrore n\u00eb Grupin Lufthansa, i cili p\u00ebrfshin Austrian Airlines q\u00eb nga viti 2009.<\/p>\n<p>Me m\u00eb shum\u00eb se 20 vjet p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb fluturim, Nadine Wetter punon gjithashtu si instruktore e ekuipazhit t\u00eb kabin\u00ebs. N\u00eb seminaret e saj, ajo shpjegon se syt\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si skaner, por edhe si nj\u00eb mjet ky\u00e7 p\u00ebr komunikim brenda ekipit t\u00eb fluturimit.<\/p>\n<p>Puna brenda n\u00eb lart\u00ebsi deri n\u00eb 12,000 metra paraqet sfida t\u00eb ve\u00e7anta. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 2,500 asistent\u00eb fluturimi n\u00eb Austrian Airlines, komunikimi joverbal \u00ebsht\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye thelb\u00ebsor.<\/p>\n<p>&#8220;Ne jemi t\u00eb trajnuar p\u00ebr t\u00eb zgjidhur nj\u00eb situat\u00eb sa m\u00eb shpejt t\u00eb jet\u00eb e mundur dhe e dim\u00eb se mund t\u00eb mb\u00ebshtetemi te nj\u00ebri-tjetri 100 p\u00ebr qind n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, edhe n\u00ebse nuk e njohim fare nj\u00ebri-tjetrin&#8221;, thot\u00eb Wetter. Puna n\u00eb grup dhe qet\u00ebsia jan\u00eb thelb\u00ebsore, ve\u00e7an\u00ebrisht kur situata b\u00ebhet stresuese. &#8220;N\u00ebse t\u00eb z\u00eb paniku, nuk mund ta hap\u00ebsh der\u00ebn dhe t\u00eb dal\u00ebsh jasht\u00eb.&#8221;<\/p>\n<p>Kontrollimi i shprehjeve t\u00eb fytyr\u00ebs dhe gjesteve \u00ebsht\u00eb \u00e7el\u00ebsi<br \/>\n&#8220;E t\u00ebra \u00e7far\u00eb duhet \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrotullim i pavet\u00ebdijsh\u00ebm i syve -pasagjerido ta v\u00ebr\u00eb re dhe ai gjest i vet\u00ebm mund t\u00eb shkaktoj\u00eb konflikt\u201d, thot\u00eb ky instruktor. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kontrolloni shprehjet dhe l\u00ebvizjet tuaja t\u00eb fytyr\u00ebs.<\/p>\n<p>Rregullat e arta jan\u00eb: mbajini krah\u00ebt t\u00eb relaksuar, kurr\u00eb mos i kryq\u00ebzoni; mbani nj\u00eb pozicion t\u00eb hapur t\u00eb trupit, mos u mb\u00ebshtetni askund dhe gjithmon\u00eb mbani kontakt me sy si me koleg\u00ebt ashtu edhe me pasagjer\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>Sinkronizimi i val\u00ebve t\u00eb trurit<\/strong><\/p>\n<p>Syt\u00eb tan\u00eb kan\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb dyfisht\u00eb &#8211; ata marrin dhe d\u00ebrgojn\u00eb sinjale, prandaj jan\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb ky\u00e7e e komunikimit njer\u00ebzor. P\u00ebrmes shikimit ton\u00eb, ne thithim informacionin vizual, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb d\u00ebrgojm\u00eb sinjale sociale dhe fillojm\u00eb nd\u00ebrveprimin.<\/p>\n<p>Leonhard Schilbach shpjegon se \u00e7far\u00eb ndodh n\u00eb tru n\u00eb k\u00ebto momente: &#8220;N\u00eb t\u00eb ashtuquajturin rrjet mentalizimi, i cili na ndihmon t\u00eb vendosim veten n\u00eb vendin e njer\u00ebzve t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb nj\u00ebjtat rrjete n\u00eb trurin e t\u00eb dy njer\u00ebzve q\u00eb komunikojn\u00eb jan\u00eb t\u00eb lidhura neurofunksionalisht.&#8221;<\/p>\n<p>Ky fenomen quhet komunikim nd\u00ebrcerebral dhe \u00ebsht\u00eb m\u00eb i theksuar gjat\u00eb t\u00eb luajturit muzik\u00eb, puthjes ose shahut s\u00eb bashku.<\/p>\n<p>&#8220;Ky proces zhvillohet kryesisht n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavet\u00ebdijshme&#8221;, thot\u00eb psikiatri dhe neuroshkenc\u00ebtari. P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb par\u00eb nj\u00eb situat\u00eb nga perspektiva e nj\u00eb personi tjet\u00ebr mund t\u00eb st\u00ebrvitet, ashtu si leximi i sinjaleve joverbale.<\/p>\n<p><strong>Syt\u00eb dhe empatia &#8211; baza e pun\u00ebs s\u00eb fluturimit<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eb dyja k\u00ebto procese shkaktohen nga rrjeti i mentalizimit i lartp\u00ebrmendur. &#8220;\u00cbsht\u00eb interesante q\u00eb aktivizohet automatikisht sapo i kushtojm\u00eb v\u00ebmendje shikimit t\u00eb dikujt. Truri yn\u00eb social m\u00eb pas p\u00ebrpiqet t\u00eb kuptoj\u00eb se \u00e7far\u00eb po ndodh brenda atij personi, \u00e7far\u00eb po mendon dhe \u00e7far\u00eb i ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen\u201d, shpjegon Schilbach.<\/p>\n<p>Kjo aft\u00ebsi \u00ebsht\u00eb jetike p\u00ebr ekuipazhin e kabin\u00ebs. Gjat\u00eb nj\u00eb fluturimi, Wetter ec\u00ebn n\u00ebp\u00ebr kabin\u00eb dhe v\u00ebzhgon fytyrat e pasagjer\u00ebve. &#8220;K\u00ebshtu e njoh un\u00eb shqet\u00ebsimin, britmat e fshehura p\u00ebr ndihm\u00eb ose frik\u00ebn. Shum\u00eb pasagjer\u00eb pranojn\u00eb hapur se kan\u00eb frik\u00eb nga fluturimi dhe k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb\u201d, thot\u00eb ajo.<\/p>\n<p>N\u00eb situata t\u00eb tilla, kreu i ekuipazhit t\u00eb kabin\u00ebs gjithmon\u00eb gjen koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb zhvilluar nj\u00eb bised\u00eb &#8220;nj\u00eb me nj\u00eb\u201d. Empatia \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore k\u00ebtu. Kur flet me pasagjer\u00ebt, ajo mund t\u00eb ndiej\u00eb sakt\u00ebsisht se si u transmetohet atyre paqja e saj e brendshme.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb dritare n\u00eb shpirtin e dikujt tjet\u00ebr<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u00cbsht\u00eb interesante q\u00eb syt\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb v\u00ebrtet nj\u00eb dritare n\u00eb shpirtin e dikujt tjet\u00ebr\u201d, thot\u00eb Schilbach. &#8220;Me reagimin e saj, Nadine u lejon pasagjer\u00ebve t\u00eb din\u00eb se i sheh ata dhe i kupton se si ndihen.\u201d<\/p>\n<p>Kjo aft\u00ebsi \u00ebsht\u00eb e pa\u00e7muar kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr p\u00ebrballimin e frik\u00ebs, thekson psikiatri bazuar n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn e tij t\u00eb gjer\u00eb klinike. &#8220;Njer\u00ebzit ndihen m\u00eb t\u00eb sigurt kur shohin se dikush e kupton at\u00eb q\u00eb po kalojn\u00eb dhe i pyet se si jan\u00eb. Kjo ka nj\u00eb efekt tep\u00ebr qet\u00ebsues.\u201d<\/p>\n<p>Vet\u00eb Nadine Wetter konfirmon se &#8220;shikimi i skanerit\u201d n\u00eb nj\u00eb fluturim funksionon vet\u00ebm n\u00ebse kombinohet me empati t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. &#8220;Kur zbres nga avioni, pasagjer\u00ebt shpesh vijn\u00eb tek un\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00eb fal\u00ebnderuar. Ata thon\u00eb se p\u00ebr ta kishte shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb un\u00eb rrezatoja qet\u00ebsi dhe u ngulisja nj\u00eb ndjenj\u00eb sigurie.\u201d \/ DW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nisja p\u00ebr fluturimin e \u00a0Austrian Airlines n\u00eb A320 ka filluar. Nadine Wetter \u00ebsht\u00eb kreu i ekuipazhit t\u00eb kabin\u00ebs. Ajo p\u00ebrsh\u00ebndet pasagjer\u00ebt e par\u00eb: &#8220;P\u00ebrsh\u00ebndetje, mir\u00eb se vini! A e dini se ku duhet t\u00eb uleni?&#8221; S\u00eb pari, ajo shikon me kujdes n\u00eb fytyr\u00eb secilin prej 180 pasagjer\u00ebve. Shikimi i stjuard\u00ebve: \u00e7far\u00eb informacioni mund t\u00eb lexohet<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-16133","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lifestyle"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16133"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16135,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16133\/revisions\/16135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistatrend.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}