Një donator sperme që nuk e dinte se mbante një mutacion gjenetik që rrit ndjeshëm rrezikun për kancer ka bërë të paktën 197 fëmijë nëpër Evropë, dhe disa prej tyre tashmë kanë ndërruar jetë, raporton një hetim i madh i kryer nga 14 media publike, përfshirë BBC-në.

Sipas një hetimi të BBC, është zbuluar se sperma e dhuruesit është shpërndarë në 67 klinika fertiliteti në vende si Danimarka, Belgjika, Spanja, Gjermania, Greqia, Polonia, Irlanda, Maqedonia e Veriut, Serbia, Hungaria, Gjeorgjia, Islanda, Qiproja dhe Shqipëria. Ndërsa vendi më i prekur është Belgjika, ku sperma me probleme e dhuruesit, 38 gra, dhe solli në jetë 53 fëmijë.

Donatori, anonim dhe i shëndetshëm, kishte kaluar kontrollet standarde të donatorëve, por një mutacion në gjenin TP53, i cili parandalon qelizat të bëhen kancerogjene, ishte i pranishëm në një pjesë të spermës së tij. Fëmijët e krijuar nga spermatozoidet e prekura do të trashëgojnë mutacionin në çdo qelizë të trupit, gjendje e njohur si sindroma Li Fraumeni, që sjell deri në 90% rrezik për zhvillimin e kancerit gjatë jetës, përfshirë kancerin e gjirit dhe atë të fëmijërisë.

BBC raporton se sperma e donatorit u përdor nga 67 klinika fertiliteti në 14 vende, përfshirë raste që kanë përfshirë edhe familje shqiptare. Autoritetet daneze kanë kontaktuar tashmë familjet e prekura për t’i informuar. Profesori Clare Turnbull, gjenetik i kancerit në Institutin e Kërkimeve për Kancer në Londër, e përshkroi situatën si një “diagnostikim tmerrues”, duke shtuar se fëmijët dhe prindërit e tyre do të duhet të bëjnë kontrolle të rregullta me MRI dhe ultratinguj abdominal për të kapur tumorët në kohë.

Hetimi zbuloi gjithashtu se rregullat e përdorimit të spermës nga një donator janë tejkaluar në disa vende. Në Belgjikë, një donator mund të përdoret nga gjashtë familje, por në këtë rast 38 gra lindën 53 fëmijë nga i njëjti donator. Në Mbretërinë e Bashkuar, kufiri është 10 familje për donator.

Prof. Allan Pacey nga Universiteti i Manchesterit tha për BBC-në se importi i spermes nga banka të mëdha ndërkombëtare ka ndikuar në këtë problem, pasi nuk ka ligj ndërkombëtar që të kufizojë përdorimin e spermës dhe nuk mund të garantohet që spermatozoidet të jenë 100% të sigurta.