Faktori Shqiptar në Mbretërinë e Bashkuar mes Bashkimit dhe Përçarjes
Në Mbretërinë e Bashkuar, ku jeton një komunitet i konsiderueshëm i shqiptarëve nga Kosova dhe Shqipëria, realiteti i “bashkimit kombëtar” shfaqet më shumë si aspiratë sesa si praktikë e konsoliduar. Ndërsa komuniteti shqiptar mbetet aktiv në fusha të ndryshme si biznesi, kultura, arti dhe organizimi shoqëror, niveli i bashkëpunimit të vërtetë dhe gjithëpërfshirës mbetet ende i ulët, duke reflektuar një fragmentarizim që dobëson ndikimin kolektiv të shqiptarëve në arenën ndërkombëtare.
Aktivitetet e shqiptarëve të Kosovës dhe te Shqiperise në Mbretërinë e Bashkuar tregojnë një prani të gjallë, por të shpërndarë në “koalicione” të vogla, shpesh të mbyllura në rrethe të ngushta bashkëpunimi. Bizneset, shoqatat, organizatorët e eventeve dhe grupimet studentore veprojnë kryesisht në klane të ndara, me vizione të kufizuara dhe me interesa që shpesh mbeten personale ose grupore. Ky model organizimi nuk prodhon ndikim të gjerë, as lobim të fuqishëm dhe as një zë të përbashkët shqiptar në Mbretërinë e Bashkuar.
Në thelb të këtij realiteti qëndron një problem më i thellë filozofik dhe shoqëror: mungesa e një vizioni të madh dhe të përbashkët. Bashkëpunimi shpesh shihet si “ndarje terreni” dhe jo si shumëzim force. Organizatat rrallëherë e shohin njëra-tjetrën si aleate strategjike; përkundrazi, bashkëpunimi perceptohet si rrezik për humbje influence, pozite apo përfitimi vetjak. Kjo mendësi e ngushtë ka prodhuar një kulturë përçarjeje të heshtur, ku secili flet në emër të shqiptarëve, por askush nuk flet bashkë me ta.
Në një kohë kur shtete të tjera e kanë kuptuar fuqinë e lobimit të bashkuar — duke ndërtuar rrjete të forta bashkëpunimi mes diasporës, institucioneve dhe bizneseve — faktori shqiptar vazhdon të mbetet i fragmentuar. Ambasada, dhomat e tregtisë, organizatorët e aktiviteteve kulturore dhe institucionet që mbajnë emrin “shqiptar” nuk arrijnë ende të krijojnë një ndikim të përbashkët dhe gjithëpërfshirës. Në vend të një fronti të fortë shqiptar, krijohen ishuj të vegjël influence, të cilët shpesh nuk komunikojnë mes vete.
Kjo përçarje bëhet edhe më e dukshme në momente që duhej të ishin simbol i unitetit kombëtar. Kremtimi i Ditës së Pavarësisë së Kosovës apo dhe te Shqiperise, që këtë vit do të shënohet më 20 shkurt në Londër, është një kauzë kombëtare që kërkon bashkim, zë të përbashkët dhe përfaqësim dinjitoz. Megjithatë, edhe këto ngjarje shpesh organizohen në mënyrë të fragmentuar, duke reflektuar më shumë ndarjet sesa bashkimin e shqiptarëve të Kosovës dhe Shqipërisë.
Historia na ka ndarë për dekada, kufijtë politikë na kanë copëzuar dhe emigracioni masiv ka shpërndarë shqiptarët nëpër botë. Por në diasporë, veçanërisht në vende si Mbretëria e Bashkuar, kjo ndarje nuk mund dhe nuk duhet të vazhdojë. Emigracioni është një plagë e madhe e shoqërisë shqiptare, por njëkohësisht është edhe një mundësi e jashtëzakonshme për ndërtimin e një force të re kombëtare, nëse kanalizohet drejt bashkimit dhe jo drejt përçarjes.
Një komb nuk bëhet i fortë përmes klaneve, por përmes institucioneve të hapura. Nuk bëhet i fortë duke përjashtuar mendimin ndryshe, por duke e debatuar atë. Forumet, që nga lashtësia, kanë qenë themeli i qytetërimeve dhe i demokracisë — nga agora greke te parlamentet moderne. Pyetja që shtrohet sot është e thjeshtë, por thelbësore: a mund të ekzistojë një forum i vetëm, i përbashkët, gjithëpërfshirës për shqiptarët në Mbretërinë e Bashkuar apo ne diaspore, ku të mblidhen bizneset, studentët, artistët, intelektualët dhe shqiptarët e thjeshtë, pa frikën e përjashtimit apo etiketimit?
Nuk mund të ketë Kosovë të fortë pa Shqipëri të fortë, dhe nuk mund të ketë asnjërën të fortë pa një diasporë të bashkuar. Faktori shqiptar duhet të jetë një dhe i pandarë, jo një terren për përfitime individuale apo interesa të ngushta. Lobimi nuk lind nga përçarja; suksesi nuk ndërtohet mbi ego personale; dhe ndikimi ndërkombëtar nuk arrihet me zëra të shpërndarë.
Bashkimi në art, biznes, muzikë, kulturë dhe organizim shoqëror duhet të ndodhë në një zë të vetëm, në një bashkëpunim të thellë dhe vizionar. Vetëm atëherë kauzat kombëtare, si pavarësia e Kosovës apo Shqiperise dhe afirmimi i identitetit shqiptar në botë, do të marrin peshën që meritojnë. Historia na ka ndarë mjaftueshëm; e ardhmja kërkon guximin për t’u bashkuar.
Në analizat që do të pasojnë, do të shqyrtohet në mënyrë të detajuar roli i aktorëve të ndryshëm që sot, me ose pa vetëdije, kontribuojnë në këtë fragmentarizim, si dhe ndikimi real i shërbimeve që ata ofrojnë për bizneset dhe komunitetin shqiptar. Sepse vetëm përmes transparencës, debatit dhe bashkimit mund të ndërtohet një faktor shqiptar i fortë dhe i respektuar në botë.
