Të arta, krokante dhe gati në dhjetë minuta – patatet e ngrira të skuqura janë një nga “pjatat anësore të shpejta” më të zakonshme në kuzhina. Por a është një patate e vërtetë apo një produkt industrial që ka pak të bëjë me origjinalin?

Patatet e skuqura të blera janë në të vërtetë patate. Industria përdor varietete me më shumë niseshte dhe më pak ujë, pikërisht për të arritur një krokante të dallueshme gjatë skuqjes. Patatet qërohen, priten, zbardhen shkurt në ujë të nxehtë dhe më pas, dhe këtu lind ndryshimi kryesor, skuqen në vaj para se të ngrihen.

Kur i fusim në furrë ose në skuqëse në shtëpi, ato në fakt kalojnë nëpër një proces të dytë ngrohjeje. Është ky trajtim i dyfishtë termik që ndryshon pamjen e tyre ushqyese, shkruan 24sata.hr .

Ndërsa një patate e zier e zakonshme është një ushqim relativisht modest me pak kalori dhe pothuajse pa yndyrë, patatet e skuqura bëhen shumë më të “rënda” për sa i përket energjisë. Vaji i thithur gjatë skuqjes shumëfishon vlerën kalorike. Ajo që në formën e saj natyrale është një perime me një përqindje të mirë kaliumi dhe fibrash, shndërrohet në një pjatë anësore të pasur me yndyrna. Problemi, pra, nuk është te patatet por te yndyra.

Përveç kësaj, shumica e patateve të skuqura të blera përmbajnë kripë shtesë, dhe shpesh edhe dekstrozë, në mënyrë që të përftohet një ngjyrë e artë uniforme gjatë pjekjes. Disa produkte përmbajnë gjithashtu stabilizues ose agjentë kundër shkumëzimit të përdorur në procesin e skuqjes. Këto janë aditivë të lejuar, por ato e distancojnë më tej produktin nga versioni i tij i thjeshtë dhe natyral.

Një shqetësim i veçantë vitet e fundit është akrilamidi – një përbërës që formohet kur ushqimet me niseshte piqen ose skuqen në temperatura të larta.

Sa më të errëta dhe më shumë të skuqura të jenë patatet e skuqura, aq më e madhe është mundësia e formimit të kësaj substance. Edhe pse sasitë e ushqimit rregullohen dhe monitorohen, ekspertët këshillojnë që të mos gatuhen patatet e skuqura derisa të marrin ngjyrë kafe të errët. “E verdha e artë, jo kafe” u bë rregulli i moderimit.

A do të thotë kjo që blerja e patateve të skuqura është e dëmshme?

Konsumi i rastit nuk ka gjasa të ketë pasoja serioze. Problemi lind kur bëhet pjesë e rregullt e menusë, duke zëvendësuar perimet e ziera ose të pjekura. Atëherë kaloritë, yndyra dhe kripa shtesë mund të kontribuojnë në shtimin në peshë, presionin e lartë të gjakut dhe rreziqet kardiovaskulare afatgjata.

Është interesante se ndryshimi midis patateve të zakonshme dhe patateve të skuqura është i ngjashëm me ndryshimin midis një molle të freskët dhe byrekut me mollë. Lënda e parë bazë është e njëjtë, por metoda e përpunimit ndryshon në mënyrë dramatike performancën ushqyese. Përpunimi industrial, edhe kur kontrollohet teknologjikisht, pothuajse gjithmonë do të thotë energji shtesë dhe më pak “pastërti” ushqyese.